Theme header background image
Licznik odwiedzin: 225415

Projekty

Czujnik jakości powietrza w Gminie Trzcinica Kompleksowa modernizacja energetyczna w Zespole Szkół w Laskach Rozwój bazy rekreacyjnej w Gminie Trzcinica Program Rewitalizacji Gminy Trzcinica

SIP Trzcinica

BIP


Informacje PSP

Zgaś ryzyko Stop pożarom traw

Zgłoś problem

CEIDG

ESP

Zabytki

  • Opublikowany przez admin 10-01-2014
  • Ostatnio modyfikowany przez 23-11-2017

Miejscowości, leżące na terenie gminy Trzcinica, odznaczają się kilkusetletnią historią, leżą przy historycznej granicy ze Śląskiem. Wsią, której dotyczy najwcześniejsza metryka źródłowa jest Trzcinica. W dokumentach jest ona określana jako „Crescenica”. Od 1149 r. Trzcinica stanowiła własność klasztoru norbertanów św. Wincentego z Wrocławia. W 1239 r. nastąpiła jej lokacja na prawie niemieckim, a przed 1245 r. stała się ona własnością biskupów wrocławskich. Od połowy XV w. wieś znalazła się w rękach właścicieli świeckich rodu Okrzów, natomiast od XV w. do 1812 r. była własnością rodziny Trzcińskich. W 1812 r. Trzcinica została przejęta przez właścicieli niemieckich.

Inną miejscowością o bogatej historii jest wieś Laski. Pierwsza wzmianka o Laskach pochodzi z 1435 r. W XV w. wieś należała do rodu Okrzów, natomiast od XVI w. – do rodu Laskowskich. W latach 1797-1858 była ona własnością króla bawarskiego. W drugiej połowie XVIII w. i na przełomie XVIII i XIX w. powstał tutaj kompleks parkowo-ogrodowy, a w okresie od połowy XIX w. do ok. 1920 r. został uformowany obecny zespół folwarczny. Od 1923 roku majątkiem rolnym i leśnym władała „Fundacja Nauka i Praca” przy Uniwersytecie Poznańskim. Działania te w zasadniczy sposób ukształtowały obecny układ przestrzenny miejscowości.

Z kolei Kuźnica Trzcińska – wieś o niewątpliwie średniowiecznym rodowodzie – wchodziła w skład dóbr trzcińskich. „Kuźnicakami” nazywano w średniowieczu osady powstałe przy hutach żelaza (dymarkach), co wskazuje na istnienie w przeszłości w okolicy złóż rudy darniowej. Historycznie należała do niej osada Piła – Młyn. Wieś zachowała układ ulicowej rzędówki, z nielicznymi przykładami murowanej zabudowy zagrodowej z początku wieku.

Inną wsią o najprawdopodobniej średniowiecznej genezie, która wchodziła w skład dóbr trzcińskich jest Piotrówka. Jej układ przestrzenny ma charakter ulicowej rzędówki, a tradycyjna zabudowa niemal w całości została zastąpiona nową.

Do innych, kilkusetletnich miejscowości, znajdujących się w gminie Trzcinica należą: Smardze, wzmiankowane w źródłach w 1305 r. oraz Pomiany i Wodziczna, o których pierwszy zapis pojawił się około 1400 r.

Materialną spuścizną wielowiekowej historii są zabytki, zlokalizowane w gminie Trzcinica. Według stanu na marzec 2004 r., do rejestru zabytków wojewódzkiego konserwatora zabytków zostało wpisanych pięć obiektów dziedzictwa kulturowego, które znajdują się na terenie Gminy. Są nimi następujące zabytki:

Trzcinica: kościół parafialny p.w. św. Stanisława

Kościoł p.w Św. Stanisława Biskupa, Męczennika został wzniesiony w l. 1804-1806, kosztem Anieli z Jastrzębskich Trzcińskiej Stefanowej. Kościół posiada styl klasycystyczny, jest murowany, kryty dachówką z czworokątną wieżą krytą blachą miedzianą. W kościele znajdują się figury drewniane z końca XVIII wieku. Z tego wieku pochodzi również ambona i konfesjonały. Chrzcielnica jest wykonana w stylu rokokowym. Wśród klasycystycznego wyposażenia znajduję się późnogotycka rzeźba nieznanej świętej z lat ok. 1510 oraz kielich mszalny z 1747 r. Sklepienie kościoła zdobią obrazy z roku 1891. Nad chórem widzimy obrazy: ,,Zastępy aniołów” dalej ,,Śmierć Stanisława”, ,,Trójca Św.”, ,,Niepokalane poczęcie Maryi Panny”,  nad prezbiterium - "Adoracja Najśw. Sakramentu przez aniołów”

W kościele znajdują się trzy ołtarze:

  1. ołtarz główny z figurą ukrzyżowanego Chrystusa
  2. ołtarz Matki Boskiej z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej
  3. ołtarz Najśw. Serca Jezusowego, obok ambony

Plebania wybudowana (1856-7)

 
Zespół dworski w Trzcinicy

Obecny zespół dworski (za rzeką)został zbudowany na początku XIX wieku przez nowych właścicieli Trzcinicy, którzy  koło 1880 roku  wybudowali murowany piętrowy dworek. Dworek posiada 2 wejścia a od południa portal z balkonem wspartym na 2 parach kolumn z balustradą metalową, dach mansardowy. Otoczony krajobrazowym parkiem należał do ostatniego dziedzica majątku ziemskiego Trzcinica- Niemca Maksymiliana Blau, który mieszkał w nim aż do wkroczenia wojsk radzieckich 18 I 1945 r. W latach siedemdziesiątych park został przedzielony szosą do Lasek. W pozostałościach parku znajdują sie 3 kasztanowce o obwodach: 294, 296 i 343 cm. Po przeciwnej stronie szosy znajduje się 5 spichlerzy  z XIX/XX w., przerobionych na mieszkania.

 

Kościół parafialny p. w. Wniebowzięcia Matki Boskiej w Laskach.

Kościół p. w. Wniebowzięcia Matki Boskiej został wybudowany w 1627 r. na wzgórzu cmentarnym ( 200m npm.) a następnie  trzykrotnie powiększany przez o. paulinów  z Częstochowy. Świątynia jednonawowa z beli drewnianych została zbudowana w zrąb  i pokryta dachem gontowym z czworokątną wieżą na niej latarnią zwieńczoną krzyżem i pokrytą blachą. Powiększana dwukrotnie w XVIII w.,  orientowana. Wzniesiona na planie wydłużonego prostokąta, z prostokątnym prezbiterium i dwiema kruchtami od zachodu i południa. Przy północnej ścianie prezbiterium malowana zakrystia. Wewnątrz stropy drewniane. Stropy i ściany pokryte polichromią z 1739 r.( data na belce stropowej). Na stropie 3 obrazy: scena Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny grupa aniołków i palma z dwoma lwiętami -herb zakonu paulinów. Na ścianach roślinna girlanda. Póżnorenesansowy ołtarz główny z pocz. XVII w., obudowany elementami w stylu barokowym. W ołtarzu barokowy obraz Najświętszej M.P. z 1633 roku. Pod obrazem barokowe figurki: Marii Panny i św. Elżbiety. W ołtarzu bocznym z 1745 r. rzeźba św. Rocha wędrowcy z psem przy nodze. W prezbiterium późnorenesansowa ambona z 1 poł. XVII w. i renesansowa chrzcielnica wykonana z jednego pnia drewna pochodząca z pocz. XV w. Świątynia znajduje się w środku bardzo starego cmentarza grzebalnego z charakterystycznie ułożonymi mogiłami i zabytkowymi drobnolistnymi lipami i dębami. Obok świątyni znajduje się stylizowana dzwonnica a niżej kaplica cmentarna matki Boskiej Bolesnej i kapliczka z figurą św. Floriana.

 

Laski: pałac i park,

Zespół pałacowo-parkowy w Laskach

Pałac został wybudowany w 1908 r w stylu  neorenesansowym z elementami neobaroku w tak zwanym stylu wilchelmińskim. Jego właścicielem był Konrad von Loesch. Bryłę pałacu urozmaicają ryzality ze szczytami, wieże i różnorodne załamania dachu. Pałac posiada 2 wieże i 3 kondygnacje. Kiedy właścicielem był Konrad von Leosch, na parterze znajdował się hol, salonik, biuro z biblioteką, oraz salon i jadalnia z wyjściem na taras. Na piętrze znajdował się hol główny z wyjściem na balkon od strony zachodniej, 7 pokoi oraz balkon wschodni. Na drugim piętrze było 8 pokoi. Kuchnia znajdowała się w piwnicach. Pałac od północno-zachodniej strony posiada okrągłą wieżę z ośmiobocznym graniastosłupowym poddaszem od południowo wschodniej mniejszą dekoracyjną.

Mieściły się w nim: szpital wojenny, Fundacja „Nauka i Praca”, muzeum, szpital wojenny (1945),siedziba PGR, Szkoła Doskonalenia Kierowców(PGR),świetlica i przedszkole oraz restauracja i hotel. Pałac znajduje się w parku krajobrazowym o powierzchni 8,4ha pochodzącym z XIX wieku, z wieloma chronionymi gatunkami drzew. Obecnie jest własnością prywatną.

Zespół zabudowań dworskich.

Przy parku znajduje się murowany budynek poklasztorny z charakterystycznymi sklepieniami łukowymi (cyrklowymi) obecnie gorzelnia -pochodzący z pocz. XVIII wieku. Istniał wodociąg wykonany z rur drewnianych (drążonych)za pomocą którego płynęła woda źródlana do klasztoru z odległości około 300 m ( wykorzystano naturalny spadek terenu). Przy drodze istnieje stary dworek z początków XIX wieku(stary zamek),zabytkowy spichlerz i zabudowania gospodarskie majątku (stajnie, obory, chlewnie i stodoły) z końca XIX w., oraz budynki  mieszkalne z przełomu XIX i XX w., wykonane z muru pruskiego. Drogi wewnętrzne wybrukowane podczas 1 wojny światowej.Dwór posiadał połączenie kolejką wąskotorową ze stacją kolejową w Łęce Opatowskiej.

 

 

 

Jednonawowy poewangelicki kościoł  w stylu neogotyckim z więźbą stropową opartą na krzyżownicy św. Andrzeja zbudowany w 1879 roku staraniem pastora Jerzego Badury oraz patronów Matyldy i Johana von Loesch. Walorem tej świątyni – obecnie kościoła pomocniczego pod wezwaniem Niepokalanego Serca NMP są zabytkowe organy, krzyż z pasyjką wyk.w drewnie gruszy na belce stropowej, dzwon stalowy i witraże wykonane w latach 1991-99 autorstwa Mariana Schwartza regionalisty Ziemi Szamotulskiej, wypalone w pracowni witrażysty Marka Janka z Kobylnicy wpisane jako zabytek dziedzictwa Wielkoplski. Przy kościele na cokole figura św.Jana Nepomucena.Na północ od kościoła przez ulicę znajduje się zabytkowy budynek szkoły poewangelickiej jednoklaskowej z mieszkaniem dla nauczyciela zbudowany w 1881 r. Obecnie jest własnością prywatną. Po wschodniej stronie kościoła znajduje się budynek dawnej ochronki-przymajątkowego przedszkola z pocz.XX wieku. Obecnie  mieści się w nim plebania rzymsko-katolicka.

 

 

Zespół pałacowo-parkowy w Pomianach

Zespół pałacowo-parkowy w Pomianach – wybudowany ok (1890r) w połowie XIX w. murowany, piętrowy, neogotyk angielski, 3 ryzality, w narożnikach wieżyczki, wewnątrz hol z obszerną klatką schodową i sienią, obecnie mieszkania, zaniedbany.

W południowo-wschodnim narożniku parku znajduję się pochodząca z początku XIX w. wieża zabytkowa obserwacyjna byłych właścicieli Pomian. Wieża jest zbudowana z kamienia ciosanego i ma 3 metry wysokości(środek zasypany ziemią). Ponadto wyżej zbudowano  filary także  z kamienia ciosanego na wysokość 2 metrów. Całość zakończono konstrukcją drewnianą w formie ozdobnej.

Pomnik przyrody – dąb szypułkowy naprzeciw przystanku autobusowego, obwód 377 cm.

Kapliczka – zbudowana po 1945r. na murowanej cokole figura Serca Jezusowego, przy niej drzewa.

 

Cmentarzysko kultury łużyckiej

Cmentarzysko kultury łużyckiej grupy górnośląsko-małopolskiej z młodszej epoki brązu X-IV w. p. Chr. zostało odkryte w latach 1926 - 29 przez dr Marka Ćwirko-Godyckiego i dr Adama Wrzoska, archeologów z Uniwersytetu Poznańskiego. Cmentarzysko liczyło ponad dwa tysiące pochówków z czego podczas badań udokumentowano 1812 stanowisk grobowych popielnicowych i bezpopielnicowych. Łącznie odnaleziono ok. 9000 obiektów archeologicznych. Do 1939 r. zebrane przedmioty mieściły się w laskowskim zamku, gdzie utworzono muzeum. Po wybuchu II wojny światowej eksponaty przeniesiono do muzeum archeologicznego w Poznaniu. Stanowiska archeologiczne kultury łużyckiej odkryto również w samej wsi Laski. Obecnie cmentarzysko zlokalizowano i oznakowano tablicą skałkową.